Kesinleşme Şerhi Nedir, Nasıl Alınır? Harç İadesi Talebi ve Dilekçe Örneği
Hukuk davalarında mahkeme tarafından karar verilmesinin ardından, kararın kesinleşmesi ve dava dosyasında bulunan iade edilebilir harçların geri alınması için bazı işlemlerin yapılması gerekebilir. Mahkeme kararının kesinleşmesi, uyuşmazlığın olağan kanun yolları bakımından sona ermesi anlamına gelirken, kesinleşme şerhi bu durumun resmî olarak belgelendirilmesini sağlar.
Öte yandan, dava açılırken veya yargılama sırasında mahkemeye yatırılan harçların tamamının kullanılması gerekmeyebilir. Kanunen iadesi mümkün olan harçların geri alınması için mahkemeye başvurulması mümkündür. Bu nedenle kesinleşme şerhi düzenlenmesi ve harç iadesi talepleri, aynı dilekçeyle mahkemeye sunulabilmektedir.
Kesinleşme Şerhi Nedir ve Ne İşe Yarar?
Kesinleşme şerhi, mahkeme tarafından verilen kararın artık olağan kanun yollarıyla değiştirilemeyecek hâle geldiğini gösteren resmî kayıttır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 302. maddesi uyarınca, hükmün kesinleştiği ilamın altına veya arkasına yazılarak tarih, mahkeme mührü ve hâkim imzasıyla belirtilir.
Kesinleşme şerhi, özellikle kesinleşmeden uygulanamayan mahkeme kararları bakımından önem taşır. Örneğin boşanma kararının nüfus kayıtlarına işlenmesi veya tapu iptali ve tescil kararının uygulanması gibi işlemlerde kararın kesinleşmiş olması gerekir.
Ancak her mahkeme kararının icra edilebilmesi için kesinleşme şartı aranmaz. Para alacaklarına ilişkin birçok mahkeme kararı, kesinleşmeden de ilamlı icra takibine konu edilebilir.
Mahkeme Kararının Kesinleştiği Nasıl Anlaşılır?
Mahkeme kararının kesinleşip kesinleşmediğinin belirlenmesinde kararın niteliği, taraflara tebliğ edilip edilmediği ve kanun yoluna başvurulup başvurulmadığı dikkate alınır.
Kanun yolu açık olan kararlarda, gerekçeli kararın taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesinin ardından kanuni başvuru sürelerinin dolması ve herhangi bir başvuru yapılmaması hâlinde karar kesinleşebilir. Kanun yoluna başvurulmuşsa ilgili inceleme sürecinin ve varsa diğer olağan kanun yollarının tamamlanması gerekir.
Kararın kesinleştiğinin tespit edilmesinin ardından, kararı veren mahkemeden kesinleşme şerhinin düzenlenmesi talep edilebilir. Kanun yollarından geçerek kesinleşen kararların kesinleşme kaydı da ilk derece mahkemesince yapılır.
Mahkemeye Yatırılan Harçlar Geri Alınabilir mi?
Dava açılırken veya yargılama sırasında yatırılan harçların iadesi, harcın türüne, davanın sonucuna ve ilgili mevzuat hükümlerine bağlıdır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca, peşin alınan karar ve ilam harcının dava sonunda ödenmesi gereken miktardan fazla olduğunun anlaşılması hâlinde, fazla tahsil edilen tutar talep üzerine iade edilir.
Örneğin, dava açılırken yatırılan peşin nispi harcın, yargılama sonunda alınması gereken harçtan fazla olması durumunda aradaki farkın iadesi gündeme gelebilir. Bunun yanında, mahkeme kararında açıkça iadesine hükmedilen harçların geri alınması da talep edilebilir.
Ancak davanın kazanılmış olması, mahkemeye yatırılan bütün harçların doğrudan davacıya iade edileceği anlamına gelmez. Yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesi ile devlet tarafından tahsil edilen harçların iadesi birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.
Kesinleşme Şerhi ve Harç İadesi Nasıl Talep Edilir?
Mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından ilgili mahkemeye sunulacak bir dilekçeyle kararın kesinleşme şerhinin düzenlenmesi ve dosyada bulunan iade edilebilir harçların ilgilisine ödenmesi talep edilebilir.
Dilekçede mahkemenin adı, dosyanın esas ve karar numarası, kesinleşme şerhi düzenlenmesine ilişkin talep ve iadesi istenen harçlara ilişkin açıklamalar yer almalıdır. Harç iadesi bakımından gerekli görülmesi hâlinde ödeme makbuzları ve banka hesap bilgileri de sunulabilir.
Kesinleşme Şerhi ve Harç İadesi Talebi Dilekçe Örneği
Aşağıda, mahkeme kararına kesinleşme şerhi düzenlenmesi ve dava dosyasında bulunan iade edilebilir harçların geri alınması amacıyla hazırlanmış örnek dilekçeye yer verilmiştir.
----
SİLİVRİ 111. İŞ MAHKEMESİNE
DOSYA NO : xx E.
TALEPTE BULUNAN : xx
VEKİLİ : Av. Ülkü Evrim ŞENKUL
Mahkemeniz yukarıda esas numarası belirtilen dosyası kapsamında yazılan gerekçeli karar davalıya xx/xx/202x tarihinde tebliğ edilmiş olup, istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi sunulmaksızın işbu yola başvuru süresi dolmuştur.
Bu doğrultuda, xx/xx/202x tarihli kararın kesinleştirilmesini talep eder, kesinleştirme akabinde de var ise dosyada artan harç ve masrafların aşağıda belirtilen hesaba iadesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. xx/xx/202x
HESAP BİLGİLERİ
Hesap Sahibi : xx
Banka Adı : xx
İBAN : TR XX XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX XX
Davacı Vekili
Av. Ülkü Evrim ŞENKUL
** Önemli Not: Paylaşılan dilekçeler genel bilgilendirme ve örnek oluşturma amacı taşımaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın kendine özgü koşulları bulunduğundan, dilekçelerin somut olayın özelliklerine ve yürürlükteki mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.
** İnternet sitemizde yayımlanan örnek dilekçelerin UYAP Doküman Editörü ile açılabilen ve düzenlenebilen UDF formatındaki dosyalarına aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.
